Homiladorlik va buyrak kasalliklari: Qanday xavf va choralar bor?

Homiladorlik va buyrak kasalliklari: Qanday xavf va choralar bor?

Homiladorlik davrida ayol tanasi ko‘p o‘zgarishlarga uchraydi, bu jarayonda buyraklar ham kuchli ishlashga majbur bo‘ladi. Agar ayolda homiladorlik davrida buyrak kasalliklari mavjud bo‘lsa, bu ona va bola sog‘lig‘iga jiddiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Buyrak kasalliklari bilan bog‘liq muammolar homiladorlik davrida ko‘proq xavf tug‘diradi, chunki bu davrda buyraklarga tushadigan yuk ortadi va qon aylanishi sezilarli darajada o‘zgaradi. Shuning uchun buyrak kasalliklari va homiladorlikni boshqarish uchun maxsus choralar ko‘rilishi lozim. Quyida homiladorlik va buyrak kasalliklari o‘rtasidagi xavflar va ehtiyot choralari haqida batafsil ma’lumot keltirilgan.

1. Buyrak kasalliklari homiladorlik davrida qanday xavf tug‘diradi?

Buyrak kasalliklari homiladorlik davrida bir qator jiddiy xavflarni keltirib chiqarishi mumkin. Bu xavflar ona va bola uchun sog‘liq muammolarini yuzaga keltirishi ehtimolini oshiradi:

1.1. Preeklampsiya xavfi

Homilador ayollarda buyrak kasalliklari mavjud bo‘lganda, preeklampsiya xavfi yuqori bo‘ladi. Preeklampsiya homiladorlikning xavfli asoratlaridan biri bo‘lib, yuqori qon bosimi va buyraklar tomonidan siydikka oqsil chiqarilishi bilan tavsiflanadi. Bu holat ona va bola uchun jiddiy xavf tug‘dirib, homiladorlikning erta tugashi yoki boshqa asoratlarga olib kelishi mumkin.

1.2. Erta tug‘ilish xavfi

Buyrak kasalliklari bilan og‘rigan ayollarda erta tug‘ilish xavfi ko‘proq bo‘ladi. Buyrak faoliyatining buzilishi organizmdagi toksinlar va ortiqcha suyuqliklarni chiqarib tashlay olmaslikka olib keladi, bu esa bola rivojlanishida muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Natijada erta tug‘ilish ehtimoli ortadi.

1.3. Anemiya

Homiladorlik paytida ayollarda qizil qon hujayralarining miqdori ortadi, bu esa buyraklarning qo‘shimcha faoliyatini talab qiladi. Buyrak kasalliklari bilan og‘rigan ayollarda anemiya rivojlanishi ehtimoli yuqori, chunki buyraklar qizil qon hujayralarini ishlab chiqarishga yordam beradigan eritropoetin gormonini kamroq ishlab chiqaradi. Anemiya esa ona va bola sog‘lig‘iga zarar yetkazishi mumkin.

1.4. Ona va bola sog‘lig‘iga ta’siri

Buyrak kasalliklari bilan og‘rigan ayollarda homiladorlik paytida bola rivojlanishining kechikishi, past vaznda tug‘ilish va homila o‘limi xavfi oshadi. Ona uchun esa buyrak yetishmovchiligi rivojlanishi xavfi mavjud.

2. Homiladorlik davrida buyrak kasalliklarining belgilari

Homiladorlik davrida buyrak kasalliklarining belgilari boshqacha bo‘lishi mumkin, chunki homiladorlik o‘zgarishlari bilan birga bu belgilar kuchayishi mumkin. Quyidagi belgilar homiladorlik paytida buyrak kasalliklariga ishora qilishi mumkin:

• Tez-tez charchoq va zaiflik
• Oyoq, yuz va qo‘llarda shishlar
• Siydik chiqarishdagi o‘zgarishlar (siydikda qon yoki oqsil paydo bo‘lishi)
• Qon bosimining ko‘tarilishi
• Og‘irlikning ortishi yoki kamayishi
• Nafas qisishi va ko‘ngil aynishi

Bu belgilar kuzatilsa, darhol shifokor bilan maslahatlashish zarur.

3. Buyrak kasalliklari bilan homiladorlikni boshqarish bo‘yicha ehtiyot choralar

Homiladorlik davrida buyrak kasalliklarini boshqarish uchun maxsus ehtiyot choralariga rioya qilish kerak. Bu choralar ona va bola sog‘ligini himoya qilishga yordam beradi.

3.1. Muntazam tibbiy ko‘rik

Buyrak kasalligi bilan homilador bo‘lgan ayollar muntazam ravishda tibbiy ko‘rikdan o‘tishlari kerak. Shifokorlar buyrak faoliyatini va qon bosimini kuzatib borishlari, siydik tarkibini tekshirishlari lozim. Homiladorlik davrida doimiy monitoring kasallikning rivojlanishini erta bosqichda aniqlash va davolash imkonini beradi.

3.2. Maxsus parhez

Buyrak kasalliklari bilan og‘rigan homilador ayollar uchun maxsus parhezga rioya qilish zarur. Tuz va natriy miqdorini kamaytirish, kaliy va fosfor miqdorini nazorat qilish buyraklarga ortiqcha yuk tushishining oldini oladi. Shuningdek, oqsil iste’molini me’yorda saqlash va suyuqlik iste’molini boshqarish muhimdir.

3.3. Qon bosimini nazorat qilish

Homiladorlik davrida qon bosimini me’yorida ushlab turish buyrak sog‘lig‘i uchun juda muhimdir. Yuqori qon bosimi preeklampsiya va buyrak yetishmovchiligini keltirib chiqarishi mumkin. Shifokorlar tomonidan tavsiya qilingan qon bosimini nazorat qilish usullari, jumladan, dori vositalarini qabul qilish yoki parhez o‘zgartirish, homiladorlik davrida muhim ahamiyatga ega.

3.4. Suyuq iste’molini nazorat qilish

Buyrak faoliyati buzilgan hollarda suyuqlik iste’molini shifokor tavsiyasiga muvofiq boshqarish kerak. Ko‘p yoki kam suyuqlik ichish buyraklarga zarar yetkazishi mumkin, shuning uchun iste’mol qilinadigan suyuqlik miqdori bemorning holatiga qarab belgilanishi lozim.

3.5. Dori vositalarini ehtiyotkorlik bilan qabul qilish

Homiladorlik paytida ba’zi dorilar buyraklar va homila uchun xavfli bo‘lishi mumkin. Shuning uchun buyurilgan dori vositalarini qabul qilishda ehtiyot bo‘lish va faqat shifokor tavsiyasi asosida davolanish muhimdir. O‘zboshimchalik bilan dorilarni qabul qilishdan saqlanish kerak.

4. Homiladorlik va buyrak kasalliklarini oldini olish

Homiladorlikni rejalashtirayotgan ayollar, agar ularda buyrak kasalliklari mavjud bo‘lsa, homiladorlikka tayyorgarlik ko‘rish va buyrak sog‘lig‘ini nazorat qilish muhimdir. Kasalliklarning dastlabki bosqichida tashxis qo‘yish va davolash orqali kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan asoratlarni oldini olish mumkin.

Xulosa

Homiladorlik davrida buyrak kasalliklari jiddiy xavflarni keltirib chiqarishi mumkin, shuning uchun bu davrda maxsus ehtiyot choralariga rioya qilish zarur. Buyrak sog‘ligini muntazam kuzatish, to‘g‘ri parhezga rioya qilish, qon bosimini nazorat qilish va shifokor tavsiyalariga amal qilish orqali ona va bola sog‘ligini himoya qilish mumkin.