Bolalarda allergiya: Belgilari va davolash usullari

Bolalarda allergiya: Belgilari va davolash usullari

Bolalarda allergiya ko‘p uchraydigan holatlardan biri bo‘lib, turli allergenlar bilan muloqotda bo‘lganlarida immun tizimining noto‘g‘ri reaksiyasi tufayli kelib chiqadi. Bolalarning organizmi ba’zan oziq-ovqat, chang, hayvonlar juni, dori vositalari va boshqa allergenlarga sezgir bo‘lishi mumkin. Ushbu maqolada bolalarda allergiya belgilari va uni davolash usullari haqida ma’lumot beramiz.

Bolalarda allergiyaning belgilari

Allergiyaning belgilari bolalarda turli ko‘rinishda namoyon bo‘lishi mumkin. Har bir bola individual bo‘lganidek, ularning allergik reaksiyalari ham o‘ziga xos bo‘ladi. Quyida bolalarda eng keng tarqalgan allergik simptomlar keltirilgan:

1. Teri toshmalari va qichishish: Bu allergiyaning eng ko‘p uchraydigan belgilaridan biridir. Teri yuzasida qizil toshmalar paydo bo‘lib, qattiq qichishish hissi bilan birga
2. https://www.youtube.com/watch?v=G-qYeD247QA
3. kechadi. Ko‘pincha bu alomat oziq-ovqat yoki dori allergiyasi bilan bog‘liq bo‘ladi.
4. Burun oqishi va tiqilishi: Chang, hayvon juniga allergiyasi bo‘lgan bolalarda burun oqishi, tiqilish va doimiy aksirish belgilari kuzatiladi. Bu belgilarga shuningdek burun qichishi va yallig‘lanishi ham qo‘shilishi mumkin.
5. Ko‘zning qichishi va yoshlanishi: Bolalarda chang yoki o‘simlik changlariga allergiya bo‘lganida ko‘zlar qichishishi va yoshlanishi kuzatiladi. Bu holatda ko‘zlar qizil va shishgan ko‘rinishda bo‘lishi mumkin.
6. Yo‘tal va nafas olish qiyinchiliklari: Allergik yo‘tal va nafas olish qiyinchiliklari bolalarda astma yoki changga sezgirlik belgisi bo‘lishi mumkin. Ba’zan bu simptomlar bronxial astma bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
7. Oshqozon-ichak tizimi simptomlari: Ba’zi oziq-ovqat allergiyalari bolalarda oshqozon-ichak tizimiga ta’sir qilib, ko‘ngil aynishi, qusish, diareya yoki qorin og‘rig‘i keltirib chiqarishi mumkin.
8. Og‘ir allergik reaktsiya (anafilaksiya): Anafilaksiya bolalarda juda kam uchraydi, ammo bu eng xavfli holatdir. Bu holatda bolada nafas olish qiyinlashadi, qon bosimi tushadi va shishish kuzatiladi. Anafilaksiya hayot uchun xavfli bo‘lib, zudlik bilan tibbiy yordam talab etiladi.

Bolalarda allergiyani tashxislash

Bolalarda allergiyani tashxislash uchun bir qator tahlillar va testlar o‘tkaziladi. Bu testlar allergiyaning aniq sababini aniqlashda yordam beradi:

• Teri testi: Shifokor bolaning terisiga oz miqdorda turli allergenlarni qo‘llaydi va allergik reaksiyaga qarab tashxis qo‘yadi. Agar allergiya mavjud bo‘lsa, teri ustida qizarish yoki shish paydo bo‘ladi.
• Qon testi: Qonda immunoglobulin E (IgE) antitanachalarining miqdorini o‘lchash orqali bola qaysi moddaga sezgirligini aniqlash mumkin.
• Oziq-ovqat jurnalini yuritish: Agar oziq-ovqat allergiyasiga shubha bo‘lsa, ota-onalarga bolalarining nima yeyayotganini va qaysi simptomlar paydo bo‘layotganini kuzatish tavsiya etiladi.

Bolalarda allergiyani davolash usullari

Bolalarda allergiyani davolash allergiyaning turiga va og‘irlik darajasiga bog‘liq bo‘lib, individual yondashuvni talab qiladi. Quyida bolalarda allergiyani davolashning asosiy usullari keltirilgan:

1. Allergenlardan qochish: Bolalarda allergiyani davolashning eng samarali usuli – allergen bilan kontaktni to‘xtatishdir. Masalan, oziq-ovqat allergiyasida allergen bo‘lgan mahsulotlar bolaning ratsionidan chiqarib tashlanishi kerak. Uyda hayvon juniga allergiyasi bo‘lsa, uy hayvonlarini uyda saqlashdan saqlanish kerak.
2. Antigistamin dorilar: Antigistamin dorilar allergik simptomlarni yengillashtirishda yordam beradi. Bu dorilar qichishish, burun oqishi, ko‘z yoshlanishi kabi simptomlarni kamaytiradi. Shifokor tomonidan tavsiya etilgan dozaga qat’iy rioya qilish muhimdir.
3. Kortikosteroidlar: Agar allergik reaktsiya kuchli bo‘lsa, shifokor kortikosteroid preparatlarini buyurishi mumkin. Bu dorilar yallig‘lanishni kamaytirishga va simptomlarni tezda yengillashtirishga yordam beradi.
4. Epinefrin in’ektsiyasi (og‘ir hollarda): Anafilaksiya xavfi bo‘lgan bolalar uchun epinefrin in’ektsiyasi kerak bo‘lishi mumkin. Bu dorini ota-onalar bolalar bilan birga olib yurishlari va favqulodda holatlarda qo‘llashlari lozim.
5. Immunoterapiya (allergiya o‘q-dori): Ba’zi hollarda shifokor allergenlarga qarshi immunitetni oshirish uchun allergiya o‘q-dorilarini tavsiya etishi mumkin. Bu usul allergiyaga qarshi uzoq muddatli yechim berishi mumkin, ammo bu davolash jarayoni uzoq vaqt talab qilishi mumkin.

Uy sharoitida profilaktika choralarini ko‘rish

Allergiyaga duchor bo‘lgan bolalarni himoya qilish uchun uy sharoitida quyidagi choralarni ko‘rish mumkin:

• Uyda gigiyenaga rioya qilish: Uyda changni kamaytirish uchun muntazam ravishda tozalash va changyutgichdan foydalanish muhim. Shuningdek, yumshoq mebellar va to‘shaklarni changdan himoya qilish tavsiya etiladi.
• Xonalarni shamollatish: Uyda havo tozaligini saqlash uchun xonalarni doimiy ravishda shamollatib turish va havo filtrlari o‘rnatish foydali.
• To‘g‘ri ovqatlanish: Oziq-ovqat allergiyasi mavjud bo‘lsa, bolaning ratsionidan allergen mahsulotlarni chiqarib tashlash va balansli ovqatlanishni ta’minlash lozim.

Xulosa

Bolalarda allergiya simptomlarini erta aniqlash va to‘g‘ri davolash orqali ularning sog‘lig‘ini saqlash mumkin. Allergenlardan qochish, to‘g‘ri gigiyenaga rioya qilish va shifokor tavsiyalariga amal qilish allergiyani nazorat qilishda muhim rol o‘ynaydi. Allergik reaktsiyalarni yengillashtirish uchun dori vositalaridan to‘g‘ri foydalanish va og‘ir holatlarda epinefrin in’ektsiyasini qo‘llash zarur. Bolalar sog‘lig‘i uchun profilaktika choralarini ko‘rish ota-onalarning asosiy vazifalaridan biridir.